De gemeente Oud Heverlee is verplicht om tegen 2042 115 bijkomende sociale huurwoningen te realiseren. Dat is het normale aandeel in de bescheiden doelstelling voor heel Vlaanderen. Omdat we de vorige doelstelling niet haalden moeten tegen 31 december 2027 23 woningen in programmatie of realisatie zijn: dat maakt deel uit van de inhaalbeweging van 18 woningen die we niet gehaald hebben van de vorige norm. En de Vlaamse overheid dreigt met forse sancties als dat ook deze keer niet zou lukken:
Op de gemeenteraad van juni 2026 legde de meerderheid van Club CD&V, N-VA en Pro OH een nota voor met allerlei redenen waarom dat hier niet lukte. “We deden ons best, maar het lukt hier niet” is zowat de teneur. Met die argumenten hoopt het gemeentebestuur bij de Vlaamse overheid een vrijstelling te krijgen van de opgelegde sanctie van 18 woningen.
De hele nota kan u HIER inzien. We overlopen die nota in wat volgt:
Die verdomde kerkfabriek van Sint Joris Weert
Voor de gronden rond de pastorij in Sint Joris Weert stelt de gemeente dat ze wel eigenaar zijn, maar dat de kerkfabriek dat beheert. En het gebouw van de pastorij op die grond staat. Daarin zitten wel al twee appartementen. De rest van die gronden sluit aan bij het grote binnengebied, en is opgenomen in in het masterplan voor die nieuwe wijk in Sint Joris Weert. Daar wil men op termijn sociale woningen realiseren. Maar merkt de gemeente op: “ten aanzien van de kerkfabrieken “ hebben we “geen enkel juridisch middel om hen te verplichten om sociale woningen te voorzien op hun eigendommen.” De voorzitter van de kerkfabriek, Chris De Clercq, was kandidaat bij Club CD&V bij de voorbije gemeenteraadsverkiezingen en is lid van het Bijzonder Comité Sociale Dienst van de gemeente. De penningmeester van de kerkfabriek, Walter Naets, is ook penningmeester van coalitiepartner Pro OH. Niet meteen onbekenden . Maar pech voor de sociale woningen.
De Polderstraat in Sint Joris Weert
In de Polderstraat ligt een stuk bouwgrond van 2900 vierkante meter, maar op een hoge helling, vrij diep en in bosgebied, en moeilijk toegankelijk. Daarom is het niet geschikt voor sociale woningen. De gemeente wil het verkopen en met de opbrengst elders sociale woningen bouwen. Pech voor de sociale woningen.
De hoek Groenstraat-Korbeekdamstraat in Oud Heverlee
Daar heeft het OCMW 9326 vierkante meter bouwgrond. Maar dat ligt stil nadat de gemeente wou verkavelen, en het actiecomité van de omliggende villabewoners gedaan kreeg dat de gouverneur de verkavelingsbeslissing vernietigde. De gemeente startte een aanslepende procedure bij de Raad van State om toch gelijk te halen van de gouverneur. En stelde in maart 2026 een studiebureau aan om het perceel toch te verkavelen zodat (amper) 6 sociale wooneenheden op deze hectare kant en klare bouwgrond kunnen komen. Die procedure loopt. Pech voor de sociale woningen.
Het Winkelveld in Oud Heverlee
Daar heeft de gemeente 8875 vierkante meter bouwgrond liggen met een BPA voor 8 blokjes van grondgebonden dubbele woningen. Door dat BPA is dat niet geschikt voor de realisatie van sociale woningen. En het actiecomité van de omliggende bewoners trok ook al eerder naar de rechtbank. Dus deed de gemeente daar tot nog toe niets mee. Maar schrijft ze nu: het perceel werd aan “de projectleiding van de intergemeentelijke woonstudie met actieplan binnen het strategisch project Walden meegegeven als in het bijzonder te onderzoeken perceel”. Voilà, we laten er op studeren samen met de gemeenten Bertem en Huldenberg rond het toekomstig woonbeleid en ruimtelijk beleid. Pech voor de sociale woningen.
Beekstraat: de gronden achter het Ontmoetingscentrum Sint Joris Weert
Het OCMW en de gemeente kochten daar onder impuls van Adri Daniels destijds de gronden van de hoeve Clabots,. Ze verkochten een groot deel door aan de Delhaize om er parking van te maken, en hielden 2177 vierkante meter van de achterliggende grond. Pech voor de sociale woningen, want men kocht nog wel percelen bij om er nu een “groen dorpshart en groene long” voor Sint Joris Weert te ontwikkelen. We hebben daar geen hart voor sociale woningen. Het ontwerp van inrichting wordt uitgewerkt door Regionaal Landschap Dijleland en er is een omgevingsvergunning ingediend voor het ontwerp van speelveldje. Pech voor de sociale woningen.
Haasrode Herpendaalstraat
Daar zijn 6 sociale woningen in aanbouw op grond van het OCMW. In de loop van 2027 zullen de eerste inwoners hun intrek daar nemen.
Pastoor Tilemansstraat
Daar had de kerkfabriek 1050 vierkante meter bouwgrond aan de hoek met de Sylvie Bollenstraat. De gemeente telde in haar vorige visienota hierop voor 5 sociale woningen. Maar die dekselse kerkfabriek heeft die grond verkocht aan een private project ontwikkelaar. De gemeente zal pogen met de nieuwe eigenaar een akkoord te vinden over enkele sociale woningen . Pech voor de sociale woningen.
Bogaardenstraat Oud Heverlee
Aan de Bogaardenstraat, naast de zaal De Bogaard heeft de kerkfabriek 1635 vierkante meter bouwgrond. Maar dat perceel is vrij smal, redelijk diep en ligt in het beschermd dorpsgezicht van Oud Heverlee. De gemeente huurt het van de kerkfabriek en maakt het vrij toegankelijk als dorpstuin en als buitenruimte voor het gemeentelijk ontmoetingscentrum De Bogaard. Pech voor de sociale woningen.
Geen instrumenten
Verder klaagt de gemeente dat ze naast al deze eigen gronden geen alternatief juridisch instrument heeft op korte termijn om die inhaalbeweging te realiseren. Vele procedures vergen veel tijd, en er wordt vaak bezwaar of beroep ingediend . De gemeente heeft wel een belastingsreglement sinds 2019 om sociale woningen te bevorderen. Bijkomende woonentiteiten en kavels moeten tot 10 000 euro betalen per bijkomende wooneenheid. Maar verkavelaars kunnen dat vermijden door er tenminste 20 % sociale woningen te voorzien. Helaas, de meeste ontwikkelaars kiezen ervoor om die 10 000 euro te betalen en geen sociale woningen te voorzien. Pech voor de sociale woningen.
En waar het dan wel zou lukken was ei zo na het grote bouwproject in Haasrode in het woonuitbreidingsgebied. Daar gingen 32 sociale woningen komen. Maar schrijft de gemeente: “Het college van burgemeester en schepenen neemt niet tijdig een beslissing over de verkavelingsaanvraag, wat resulteert in een stilzwijgende weigering.” Durabrik tekent beroep aan bij de deputatie, de vergunning wordt geweigerd, Durabrik start geen procedure bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen. Door de gewijzigde wetgeving dient inmiddels een nieuwe procedure gevolgd om dat woonreservegebied vrij te geven. Maar Durabrik heeft daartoe nog geen vraag ingediend. Pech voor de sociale woningen.
De gemeente heeft sinds augustus 2026 een gemeentelijk recht van voorkoop voorzien om strategisch gelegen gronden bij verkoop bij prioriteit te kunnen verwerven. En een budget van 1 150 000 euro gepland voor de aankoop van gebouwen en percelen, en ze dan te kunnen doorverkopen aan sociale woningbouw maatschappijen. Maar de zoektocht naar interessante percelen is extreem moeilijk, stelt de gemeente. De verwachting is dus dat dit instrument is onvoldoende schaalbaar en effectief zal zijn. Pech voor de sociale woningen.
Inhuren private woningen
Ook het inhuren van private woningen en die inzetten als sociale huurwoning via Dijledal lukte tot nog toe onvoldoende. De omvorming van sociale huisvestingsmaatschappijen en sociale verhuurkantoren tot woonmaatschappijen leidde ertoe dat men bij Dijledal geen nieuwe woningen wilde inhuren in vorige legislatuur. “Vragen van burgers om nieuwe woningen in te huren werden gedurende lange periode negatief beantwoord. In onze gemeente gingen daardoor enkel sociale inhuringen verloren en er kwamen er geen bij”. Pech voor de sociale woningen.
Nu is er wel meer ruimte om sociale verhuur te promoten, maar dat is nog te weinig gekend in de gemeente. Eigenaars van leegstaande panden worden nu persoonlijk gecontacteerd .
Mag het wat minder zijn
Op basis van al die argumenten vraagt de gemeente aan minister Depraetere dat ze zou worden vrijgesteld van de specifieke inhaalbeweging: ze hebben slechts 1 geschikt perceel (Herpendaalstraat) waar 6 sociale woningen op kunnen. De rest kan niet op korte termijn, “buiten haar wil” , door privé-eigenaars die kiezen voor belastingen in plaats van sociale woningen, door de dure bouwgronden hier en het gebrek aan beschikbare beleidsinstrumenten.
Toch zegt de gemeente dat ze zich blijvend wil engageren voor sociaal wonen, en actief allerlei instrumenten wil inzetten. “De gevraagde vrijstelling is geen afbouw van ambitie, maar een realistische afstemming van doelstellingen op uitvoerbaarheid en planning.” Het nieuwe voorkooprecht zou daar ook moeten bij helpen.
Benieuwd of de Vlaamse regering die argumentatie slikt. Meerdere beslissingen die leidden tot geen of weinig sociale woningen zijn nu eenmaal beleidskeuzes van deze meerderheid: genoegen nemen met amper 6 sociale woningen op de hectare OCMW bouwgrond aan de KorbeekDamstraat, een jarenlange procedure bij de Raad van State beginnen met uitzicht op amper 6 sociale woningen op een hectare. Deze coalitie maar ook de vorige coalitie liet zowat een hectare bouwgrond aan het Winkelveld onbebouwd liggen, maakte een parkje van de OCMW gronden achter het ontmoetingscentrum in Weert, dwong onvoldoende sociale woningen af bij nieuwe bijkomende woonprojecten, de 10 000 euro per kavel waarmee je vrijstelling kan krijgen voor het bouwen van sociale woningen wordt niet verhoogd. Ook het weigeren van het grote Durabrik bouwproject in Haasrode door deze coalitie stopte het geplande 30-tal sociale woningen , …
Dat zijn geen tegenslagen bij het realiseren van sociale woningen. Dat zijn beleidskeuzes.