Sinds 1 augustus 2026 heeft de gemeente én de sociale woningbouw maatschappij Dijledal een voorkooprecht in de dorpskernen van Sint Joris Weert, Oud Heverlee, Blanden en Haasrode.
Dat betekent als iemand in de dorpskern zijn woning of een bouwgrond wil verkopen aan een derde, de gemeenten en Dijledal de kans hebben om dit te kopen aan de prijs die de verkoper overeenkwam met de kandidaat-koper. Vooraleer de akte wordt verleden zal de notaris moeten navragen of de gemeente of Dijledal gebruik wil makenvan haar voorkooprecht. Als de gemeente of Dijledal dat wil aan de verkoopprijs die in de compromis werd geregeld, kunnen zij in plaats van de kandidaat-koper de woning kopen tegen de overeengekomen prijs. Voor de verkoper maakt het geen verschil tenzij er wat “onder tafel” werd betaald: die krijgt de officieel afgesproken prijs. De kandidaat-koper is de pineut: die vertrekt met lege handen.
Er zijn een aantal uitzonderingen: het geldt niet als de kandidaat-koper op het moment van de koop nog geen andere woning heeft, appartementen met mede-eigendom van gemeenschappelijke delen zijn uitgesloten. Die uitsluiting is er ook voor individuele bouwloten in een verkaveling die apart verkocht worden. Dat betekent dat de verkoop van één enkele bouwgrond of los lot uit een grotere, vergunde verkaveling geen aanleiding geeft tot een voorkooprecht voor de overheid of woonmaatschappij, tenzij de volledige verkaveling in één keer wordt aangeboden.
Het voorkooprecht is ook niet van toepassing bij schenkingen of erfenissen: als iemand wat erft zonder verkoop geldt dat niet. Ook de latere verdeling van de nalatenschap tussen mede-erfgenamen, waarbij de ene erfgenaam de andere uitkoopt, valt buiten het toepassingsgebied. Het geldt ook niet als de ouders aan hun kinderen verkopen. Wel als het goed door de erfgenamen aan derden wordt verkocht.
Dat werd beslist op de gemeenteraad van 26 juni en staat inmiddels aangekondigd op de website van de gemeente.
Waar dit voorkooprecht geldt ?
De meerderheid besliste dat het voorkooprecht zou gelden voor de voormalige sociale woonwijken (Bomenwijk, Bloemenwijk en Kerkeveld . Maar vooral ook voor alle zones die in de nota Beleidsmatig Gewenste Ontwikkelingen werden ingekleurd als “dorpshart” en “dorpsschil” . Die nota Beleidsmatig Gewenste Ontwikkelingen vind je niet in de rubriek ‘Publicaties’ of in de rubriek ‘Bekendmakingen’ (vat u het verschil tussen beide rubrieken?) , maar in de rubriek wonen bij https://www.oud-heverlee.be/bgo.
Voor Sint Joris Weert gaat het om de zones die donkerrood en middelroze werden gekleurd in dit plan: zie link naar officieel plan .
Geoefende kaartkijkers zien dan de Beekstraat, de Stationsstraat, een deel van de Leuvensestraat, de rechterkant van de Tilemansstraat, de Neerveldstraat, Groot Neerveld, de Klaverveldstraat, de Serrestraat, de rechterkant van de Kauwereelstraat, de eerste huizen van de Neerijsebaan, het eerste deel van de Ijzerenwegstraat, en de Overwegstraat.
Voor Oud Heverlee ziet het plannetje er zo uit: zie link naar officieel plan
Daar gaat het vrijwel om de hele Dorpsstraat, het hele gebied tussen Dorpstraat en Waversebaan tot aan de Vandezandestraat, Vaalbeekstraat, F Crabbéstraat, deel Boslaan, deel Bogaardenstraat, en Groenstraat. En ook nog de “bomenwijk”.
Voor Haasrode gaat het om dit gebied in het officieel plan: zie link naar officieel plan
Dat is dus de hele dorpskern en het hele “durabrik binnengebied” tussen Kerkstraat, Blandenstraat, Milsestraat, een groot deel van de Armand Verheydenstraat, het Kerkeveld, de Kerkeveldstraat, de Verbindingsstraat.
Voor Blanden ziet het er zo uit: zie link naar officieel plan
Dat is dus eigenlijk “Beneden-Blanden” aan het kruispunt van de expressweg, met de omgeving van de school, de Lijsterstraat, en de Naamsesteenweg.
In Vaalbeek werd geen dorpskern of dorpsschil afgebakend, die eigenaars vallen buiten de regeling van voorkooprechten.
Een korte bespreking in de gemeenteraad
Tijdens de gemeenteraad werd dit toegelicht als een noodzakelijk instrument
Alexander Binon (Red Oud Heverlee) wou weten waarom men zich niet beperkte tot leegstaande woningen, zoals in het vorig decreet. Katrien Timmermans (Club CD&V) lichtte toe dat men er voor gekozen had om dit verder uit te breiden. Alexander Binon vond het niet goed dat men leegstaande of onbewoonbare woningen buiten die zones niet meeneemt. Hij gaf het voorbeeld van de vroegere bakker in Blanden, dat nu buiten de dorpsschil valt, en buiten het toepassingsgebied. . Men neemt nu de zones uit de BGO-nota, er vallen een aantal woningen ten onrecnte er buiten. Voor leegstaande woningen hanteren we een leegstandsbelasting, vond Katrien Timmermans, dat is een ander instrument.
Worden de mensen, wiens woning hieronder valt, daarvan persoonlijk verwittigd, vroeg Alexander Binon. Neen, stelde Katrien Timmermans, het is een algemene beslissing die we op de website zullen uitleggen. Ook in het informatieblad zal wat extra informatie komen. En het heeft geen impact op de prijs , argumenteerde Katrien Timmermans. Jos Rutten (Samen) vroeg waarom men het tot die twee zones beperkte, ook in de woonwijken die er buiten vallen zitten wat interessante mogelijkheden voor sociale woningen.
De oppositiefracties van Red Oud Heverlee, Annick Minoye en Samen stemden tegen. De meerderheid keurde het voorstel goed.
Bemerk dat de zones van het BGO nooit bedoeld waren om zones voor voorkooprecht voor sociale woningen af te bakenen. Dan zou je immers kunnen verwachten dat bijvoorbeeld ook de leegstaande gebouwen van de politie in Sint Joris Weert zouden meegeteld worden. En de historische sociale woonwijk aan de Speelberg in Sint Joris Weert , of de wijk naast het kerkhof van Sint Joris Weert, destijds op kavels die door het OCMW werden verkocht.
Anderzijds heeft de Vlaamse Landmaatschappij ook al eerder een voorkooprecht ingesteld op zones die binnen en buiten het nieuwe voorkoopgebied vallen. Dat kan je dan weer vinden als je naar https://www.geopunt.be/recht-van-voorkoop surft. Daar zijn dan soms meerdere gerechtigden op een voorkoop.