Op de OCMW raad van 26 mei werd het voorstel goedgekeurd van de CD&V, N-VA en Pro OH meerderheid om te stoppen met het lokale opvanginitiatief voor vluchtelingen en asielzoekers.
Dat past perfect in het harteloze beleid op federaal niveau waarmee de N-VA, CD&V en Vooruit coalitie de opvang van vluchtelingen en asielzoekers willen afbouwen. De bevoegde federale N-VA minister Anneleen van Bossuyt legt tal van vonnissen naast zich neer, ontzegt mannelijke alleenstaande asielzoekers het recht op opvang. Mee onder impuls van onze regering halen we een delegatie van de Afghaanse Taliban naar hier om te onderhandelen over het terugsturen van vluchtelingen naar een regime dat alle meisjes verbiedt om onderwijs te volgen. En onze eerste minister schrijft brieven om terugkeerhubs, verhullend woordgebruik voor concentratiekampen, te creëren buiten Europa zodat we asielzoekers daar naar toe kunnen sturen. En vond in een eerdere open brief ook al dat het Europees mensenrechtenverdrag wat te vriendelijk werd toegepast op asielzoekers. In dat federaal beleid dus.
De argumenten van de meerderheid
Het leek wel dat onze gemeente bij zoveel modieuze harteloosheid niet ten achter wou blijven. Maar dat werd heftig en met veel argumenten ontkend in onze OCMW raad, met een nota van 5 bladzijden om de beslissing te motiveren.
Sinds 2011 organiseerden we gesubsidieerde lokale opvang voor asielzoekers, ook al omdat we in onze welvarende gemeente een relatief beperkt aantal leefloners hebben. Oorspronkelijk was het ook de bedoeling van de federale overheid om de meest kwetsbare gezinnen van asielzoekers niet in grote asielcentra te herbergen. Kleinschalige lokale initiatieven boden meer kansen op een warm onthaal en integratie.
Dat werd destijds mee gesteund door de Gemeentelijke Raad voor Ontwikkelings Samenwerking. Samen met vele vrijwilligers werden hier initiatieven genomen voor een goede en warme opvang.
Maar sindsdien is de context helemaal veranderd, stelt de nieuwe bestuursmeerderheid. Federaal vraagt men een snelle doorstroming van vluchtelingen naar de privé woonmarkt in goedkope huurwoningen. Dat lukt alsmaar minder in het dure Oud Heverlee, er zijn in de privésector zo goed als geen goedkope huurwoningen te vinden voor nieuwkomers zonder vast inkomen.
Bovendien stuurt de federale overheid gezinnen naar de lokale opvang nadat er reeds een positieve beslissing is en ze in België asiel krijgen. Maar in zo een gevallen is het toegelaten verblijf inde federaal gesubsidieerde opvang van erg korte duur: in principe 2 maanden en éénmalig verlengbaar met 4 maanden, in de praktijk slechts 2 maand verlenging. Tegen die tijd moeten ze uit die opvang. Dan volgen de schoolwissels voor de betrokken kinderen elkaar wel snel op als er in Oud Heverlee geen goedkope huurwoning op de privémarkt wordt gevonden. Met als resultaat veel nodeloze inspanningen van het OCMW, geen goede resultaten in doorstroming, schorsingen, crisisopvang en verlies van de federale subsidie.
Daarom trekt onze CD&V, N-VA en Pro OH coalitie er de stekker uit. De federale regels maken het administratief zwaar, er zijn meer risico’s, de subsidies onzeker, en het vergt te veel werk van het OCMW personeel voor de opvolging, en de begeleiding naar andere woningen. In de gemeente is bovendien ook het aantal leefloners gestegen , daaronder ook mensen van buitenlandse origine. En ook de actieve werking met vrijwilligers die meehielpen met de opvang en het zoeken naar woningen is op zijn retour.
Maar de meerderheid wil niet gezegd hebben dat we het engagement voor vluchtelingen afbouwen: we organiseren taalcursussen. En vangen nog een gezin uit Oekraine op. En kijk: de buurgemeenten haken ook af: Boutersem heeft sinds midden 2025 geen LOI meer, Huldenberg had dat niet, Bertem ook niet en het Lubbeek van Francken stopte in 2025.
De bezwaren van Samen
In de publieke OCMW raad somde Mattias Bouckaert de bezwaren op van de Samen-fractie. Hoe de federale overheid aanstuurt op een afbouw van de lokale opvang, op vraag van N-VA minister Van Bossuyt. Dat terwijl het aantal asielzoekers in België in 2025 met 34 439 dubbel zo hoog ligt als in 2020.
Hij wees op de conflicten van de minister met allerlei rechtbanken, ook met het Grondwettelijk Hof , en ook met haar eigen personeel van Fedasil. Hij wees erop dat de capaciteit in Oud Heverlee al werd verminderd in 2023 om rekening te houden met de werkdruk voor de gemeentediensten. We hadden nog 13 plaatsen in onze gemeente met 11 000 inwoners. De argumenten van de meerderheid vond hij povertjes, de verwijzing naar sommige buurgemeenten haast kinderlijk.
Dat het moeilijk is om woningen te vinden op de privémarkt bevestigde hij. Maar de gemeente heeft met het nieuwe toewijzingsbeleid voor sociale woningen voor het eerst een directe hefboom om zelf die doorstroom te realiseren. De stijging van het aantal leefloners vond hij geen argument om dan maar niets meer te doen voor asielzoekers: verhoudingsgewijs heeft Oud Heverlee een héél laag percentage leefloners, ver onder het gemiddelde. Bovendien is er vanuit federale middelen een gesubsidieerde personeelsinzet van bijna 1 voltijdse eenheid. Dat de opvang van vluchtelingen ten koste zou gaan van de lokale werking klopt niet. Het was in het verleden eerder andersom. Het financiële plaatje zou beter moeten toegelicht worden: met de opgebouwde reserves op de federale subsidie hebben we de opvangwoning aan de Waversebaan grondig gerenoveerd: moet dat niet worden terugbetaald ?
N-VA schepen Tine Eerlingen herhaalde bovengenoemde argumenten van de meerderheid. En vond het stoppen van de lokale opvang niet a-sociaal. Door te stoppen kunnen we twee gezinnen stabiel opvangen in deze woningen vond ze: dan hebben we tijd en ruimte om die naar werk en een woning te begeleiden. Ze wees er ook op dat de vrijwilligers afhaken, ontmoedigd door de moeilijkheden om andere woningen te vinden.
Bart Clerckx stoorde zich aan de framing door Samen op Facebook dat de beslissing van de meerderheid a-sociaal zou zijn, en het gastvrij karakter van Oud Heverlee wordt geschrapt. Hij wees Mattias Bouckaert er op : “’t is uw fractie die er in het Bijzonder Sociaal Comité mee akkoord ging “ .En herhaalde dat nog een tweede keer: “wat een framing, terwijl uw eigen fractie in het Bijzonder Sociaal Comité daarmee akkoord ging. En dat zal niet gemakkelijk zijn, ook niet voor die persoon …” Bij de stemming werd het voorstel tot stopzetting goedgekeurd door CD&V, N-VA en Pro OH. Samen stemde tegen, Red Oud Heverlee onthield zich. Annick Minnoye was niet aanwezig.
Een leugentje ?
We vroegen nadien nog na bij Johan Cottenie, de vertegenwoordiger van Samen in het Bijzonder Comité Sociale Dienst of het klopte dat hij dit had goedgekeurd. Het klonk sowieso al straf omdat Johan Cottenie destijds samen met wijlen Rob Adriaensen en wijlen Lieven Dereymaecker vanuit de Gemeentelijke Raad voor Ontwikkelings Samenwerking mee aan de basis lag van de eerste opvang van vluchtelingen in Oud Heverlee.
We kregen te horen dat het inderdaad helemaal niet klopte. Het stopzetten van het lokaal opvanginitiatief was ook geen bevoegdheid van het Bijzonder Comité Sociale Dienst, en stond er ook nooit op de agenda. Van een goedkeuring was geen sprake. Bovendien zijn de besprekingen, verslagen en beslissingen van het Bijzonder Comité Sociale Dienst systematisch vertrouwelijk. Wat het wel erg moeilijk maakt om verklaringen door de burgemeester hierover publiek te weerleggen met citaten uit vergaderingen, laat staan verslagen.
We vroegen per mail een wederwoord aan burgemeester Clerckx: bleef hij bij zijn stelling of was het een misverstand. Hij bevestigde ons dat het inderdaad niet op de agenda stond van het comité, het is een bevoegdheid van de publieke OCMW-raad. Maar : “Men heeft mij verteld en meermaals bevestigd dat dit punt wel besproken is en dat iedereen in de vergadering de beslissing begreep dat deze zou genomen worden. “
achterdoechelen.be 