U merkte het misschien al: langsheen de Waversebaan vanaf de Witte Bomendreef aan het Zoet Water  tot aan de Dorpsstraat staan er weer een tiental bordjes met de gele affiches. Jawel hoor, een nieuw openbaar onderzoek over de regularisatie van de voorbije werken aan de Waversebaan. Daar was eerder nogal wat om te doen omdat er klacht werd ingediend over het overschrijden van de rooilijn aan de bushalte Don Bosco. De klachten kaderen ook in de juridische oorlog van een bewoner tegen de mogelijke komst van de OKAY Colruyt aan de Waversebaan.

Even een poging om dat uit te leggen, met dank aan onze gemeentelijke dienst. Volgt u mee ?

Het dossier met de voetpaden van de Waversebaan komt terecht in de gevolgen van juridische discussies met diverse rechtbanken: de Raad voor Vergunningsbetwistingen, de Raad van State, Het Grondwettelijk Hof en het Europees Hof van Justitie. Stilaan stof voor examenvragen voor studenten in de rechten.

Een probleem met Europese regels

Voor de werken aan de Waversebaan was er destijds na enkele voorafgaande perikelen een omgevingsvergunning aangevraagd door de gemeente. Die werd ondanks bezwaren goedgekeurd door het schepencollege. Daartegen werd beroep aangetekend bij de provincie, waarna ook de provincie de omgevingsvergunning goedkeurde. Daaraan gingen weliswaar drie openbare onderzoeken vooraf.  Met die -nog steeds rechtsgeldige vergunning- werden de werken uitgevoerd.

Het echtpaar dat strijdt tegen de komst van de Colruyt ging in beroep bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen tegen deze vergunning.  Een van hun argumenten daarbij is dat de gemeentelijke diensten hierbij een advies geven over aanvragen van diezelfde gemeente. En dat er een gebrek is aan reële onafhankelijkheid van adviezen door ambtenaren die hiërarchisch ondergeschikt zijn aan hun collega’s ambtenaren die  de vergunning namens de gemeente aanvragen.  Dat biedt weinig waarborgen voor een correcte besluitvorming. En is wellicht strijdig met Europese regels.

Over die kwestie, is het correct dat een gemeentelijk ambtenaar zelf adviseert over een vergunningsaanvraag van diezelfde gemeente, liep al een vraag bij het Europees Hof van Justitie.  In 2022 had de Raad voor Vergunningsbetwistingen al eens geoordeeld dat onze wetgeving die dit toelaat, niet klopt met de Europese regelgeving. Die zaak staat bekend als het wasserij-arrest. Daar was destijds cassatieberoep voor ingesteld bij de Raad van State, die ook een interpretatievraag had gesteld aan het Europees Hof van Justitie.

Volgens het Europees Hof van Justitie klopt de Vlaamse regelgeving niet met de Europese regels: gemeentelijke ambtenaren kunnen geen onafhankelijk advies geven over aanvragen van de eigen gemeente.

Daarom stelde de Raad voor Vergunningsbetwistingen ook een beslissing in de zaak van de Waversebaan uit tot er duidelijkheid is van Europa. Inmiddels is die duidelijkheid er, het Europees Hof besliste op 8 mei 2025  dat die decretale regeling waarbij de gemeente zelf kan beoordelen of een milieu-effect rapportering nodig is, en dus zichzelf adviseert, in strijd is met Europese regels.

Het is nu wachten tot de Raad voor Vergunningsbetwistingen de zaak van de Waversebaan herneemt. En dan ziet het er slecht uit voor de gemeente, want volgens het Hof van Justitie is er een probleem met de Vlaamse regels.

De Raad voor Vergunningsbewtistingen oordeelde al in 2022 dat er een probleem was met onze Vlaamse wetgeving waarbij gemeente-ambtenaren adviseerden over dossiers van de eigen gemeente. Het Vlaams Gewest ging daartegen in beroep bij de Raad van State. En die vroeg het aan het Europees Hof.

Een bijkomend probleem met de wegenis beslissing

Maar er is nog meer aan de hand. Vooraleer die omgevingsvergunning destijds kon worden toegekend door het schepencollege, moest er ook een rechtsgeldige beslissing zijn van de gemeenteraad over de wegenis. Die beslissing was er : de gemeenteraad van juni 2022   keurde dat goed. Maar ook tegen die beslissing van de gemeenteraad ging het echtpaar dat de Colruyt-vergunning bestrijdt in beroep. Eerst bij de minister. De minister (Lydia Peeters) verwierp het bezwaar van de bewoners en bevestigde de beslissing van de gemeenteraad over de wegenis. 

Het echtpaar ging echter verder en trok naar de Raad van State tegen die beslissing van de minister. De Raad van State gaf in maart 2025 het echtpaar gelijk en vernietigde de uitspraak van de minister, maar ook de beslissing van de gemeenteraad van juni 2022 over de wegenis. De argumenten van het echtpaar hielden steek, de minister en de gemeente waren er te licht overgegaan.

Daardoor is de kans groot dat de Raad voor Vergunningsbetwistingen de vergunning die de provincie gaf alsnog vernietigd. En dat omdat de noodzakelijke basisvoorwaarde, een geldige beslissing over de wegenis, niet meer bestaat: die werd vernietigd door de Raad van State.

De Raad van State verbrak de beslissing van de gemeente over de wegenis van de Waversebaan.

Daarom begon de gemeente alvast een nieuwe procedure voor een regularisatie van de bestaande werken. Dat is de reden van de nieuwe gele affiches.

Ook onze gemeenteraad zal zich opnieuw moeten buigen over de zaak der wegen aan de Waversebaan. Want vooraleer er een omgevingsvergunning kan worden toegekend moet de gemeenteraad de wegenis goedkeuren.  En dan wordt hopelijk ook een ander probleem geregeld: de onduidelijkheid van een beslissing in 1959 (!) over waar de rooilijn van de Waversebaan precies ligt in de omgeving van de geplande Colruyt vestiging.

Grondwettelijk Hof vernietigt procedure regels

Maar alsof het nog niet genoeg is, is er sinds 18  september 2025 een nieuwe complicatie. Het Vlaams parlement paste in 2024 de procedureregels aan, nadat de  Raad voor vergunningsbetwistingen in 2022 in het wasserij-arrest had geoordeeld dat het niet klopte met de Europese regels dat de gemeente zichzelf adviseerde.  Het Vlaams parlement bleef koppig bij een regeling waarbij een gemeentelijk ambtenaar een “onafhankelijk” milieu-advies mag geven over dergelijke omgevingsvergunningen die de eigen gemeente aanvraagt.  En versterkte daarom de onafhankelijkheidsregeling van de milieu-ambtenaar.  Het Grondwettelijk Hof besliste heel recent, in september 2025, dat die regeling niet strookt met de Europese regels. En vernietigde daarom dat deel in de Vlaamse wetgeving. Een gemeente mag niet langer haar eigen vergunningsaanvragen behandelen als die milieueffecten moeten laten screenen

Daardoor is er sinds 18  september een groot probleem voor alle Vlaamse gemeenten die voor eigen openbare werken een omgevingsvergunning nodig hebben als die milieueffecten moeten laten screenen . Gemeenten en provincies mogen niet langer zelf hun eigen dossiers behandelen zodra er een MER(-screening) vereist is. Enkel voor kleinere projecten waarvoor géén MER of screening nodig is, kunnen lokale besturen nog zelf de vergunning toekennen.

Vergunningsaanvragen van steden en gemeenten die een screening vereisen, zullen voortaan dus bij de deputatie terechtkomen. Dat is de oplossing die minister Brouns lijkt te verkiezen, niet de keuze van de vereniging van steden en gemeenten.  Minister Brouns en het Vlaams parlement moeten dringend nieuwe regels vastleggen. Maar rechtszekerheid is er nog niet, met alle problemen van dien voor lopende procedures en nieuwe aanvragen.

Het Grondwettelijk Hof vernietigde in september 2025 de Vlaamse regels die toegepast werden in het dossier van de Waversebaan.

Terug naar af: nieuwe beroepsprocedures mogelijk

En vermits nu alles opnieuw moet gebeuren: een nieuwe gemeenteraadsbeslissing  over wegenis en een nieuwe beslissing van de provincie over de omgevingsvergunning, kan er nadien weer opnieuw beroep worden ingediend: bij de minister, bij de Raad van State en bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen.

Een toemaatje

We vernemen ook dat in het Colruyt feuilleton er een nieuwe beslissing van de Raad voor Vergunningsbetwistingen aankomt.  Dat is naar verluidt  voorzien voor een zitting op 18 november waar het arrest zou vallen.  Als de Raad het beroep van het echtpaar afwijst, heeft de Colruyt eindelijk zijn vergunning. Als de Raad het echtpaar gelijk geeft, draait de carrousel opnieuw een rondje: dan moet de deputatie opnieuw het dossier behandelen. Dan komt er allicht een nieuw openbaar onderzoek. En kan er opnieuw beroep worden ingediend.

Misschien kan de gemeente maar best stevige en vaste aanplakborden voorzien langsheen de Waversebaan: die komen nog wel meer van pas.