Het ziet er naar uit dat de nieuwe bestuursmeerderheid in Oud Heverlee op de eerste gemeenteraad uitpakt met een harde aanpak van een onbestaand probleem. Een absoluut hoofddoekenverbod voor alle gemeentelijke personeelsleden, ongeacht of ze in contact komen met het publiek. Zo staat het in het ontwerp van nieuw arbeidsreglement  dat dinsdag ter goedkeuring wordt voorgelegd aan de gemeenteraad.

Zo staat het er: “Je leeft nauwgezet en onvoorwaardelijk de voorschriften na die van kracht zijn binnen het bestuur betreffende de neutraliteit. Als eerstelijns dienstverlener sta je in direct contact met het publiek. Je stelt je hierbij steeds neutraal op zodat burgers zich, ongeacht hun religieuze overtuiging; steeds welkom voelen. Daarom vragen we om op je werkplaats geen zichtbare tekens te dragen van je politieke, filosofische en religieuze overtuigingen en/of elk ritueel dat daaruit voortvloeit te uiten.”

Uiteraard is de zorg voor een neutrale behandeling aan het loket van iedereen een vrij universele wens in elk beschaafd land. Ongeacht je uitzicht, je religieuze of filosofische opvattingen, je politieke opvattingen heb je recht op een correcte en neutrale dienstverlening. Dat geldt voor iedereen die een gemeentelijke dienst nodig heeft: zowel de kloosterzuster in habijt, de jood met het keppeltje, de neo nazi met een runeteken, de baron in driedelig maatpak als de punker op basketsloefen.

Veel minder eensgezindheid bestaat er over de vraag of het gemeentepersoneel dat die dienst verleent, of die onzichtbaar werken op een binnendienst of elders als werkman in een groendienst of als sneeuwruimer zelf geen tekenen mogen dragen die kunnen verwijzen naar een of andere politieke of levensbeschouwelijke overtuiging. Ook al handelen ze onberispelijk als het gaat om correcte en neutrale dienstverlening.

Klassiek zijn er drie strekkingen. Je kan radikaal voor alle personeelsleden alle uiterlijke symbolen verbieden, de exclusieve versie. Zoals hier nu in Oud Heverlee en bijvoorbeeld ook in Ninove.  Of je kan dat vrijlaten voor het personeel, maar wel eisen dat ze iedereen correct en volstrekt neutraal behandelen: de inclusieve versie.  In Leuven en Gent  is dat het geval. Soortgelijke regelingen lezen we in het arbeidsreglement en in de deontologische code in Bertem, Bierbeek en Huldenberg.  De redenering erachter is dat ook iemand met een hoofddoek of een of ander kenteken wel degelijk iedereen heel gelijk en correct kan (en moet) behandelen. Of je kan mengvormen kiezen zoals in Antwerpen en Lubbeek: wel een verbod op uiterlijke kenmerken voor personeelsleden in contact met het publiek, maar niet voor het personeel op andere diensten. Al zoekt Antwerpen in de komende legislatuur nog naar een beter compromis: wellicht een uniform met mogelijk bijhorend hoofddeksel zodat ook moslims en joden hun hoofd kunnen bedekken conform aan hun religieuze opvattingen.

Oud Heverlee wil een verbod invoeren voor alle gemeentepersoneel op het dragen van politieke of religieuze symbolen

Bij de VRT stemtest stelden CD&V, Vooruit, Groen, en Open VLD voorstander te zijn van het inclusief beleid: het gemeentepersoneel vrij laten maar wel staan op een correcte en neutrale behandeling van alle mensen die zich aanbieden voor een of andere vraag of dienstverlening. Vlaams Blok en N-VA kozen daarentegen voor de harde exclusieve lijn: een verbod voor alle personeelsleden van uiterlijke tekenen van een of andere politieke of religieuze overtuiging. Dat wordt hier nu blijkbaar ook de keuze van de nieuwe CD&V-N-VA – Pro OH meerderheid.

Te vrezen valt dat zo een radikaal verbod ogenschijnlijk het eenvoudigst lijkt, maar de deur opent voor allerlei petieterige discussies en gezever: wat doe je met een halskettinkje  met een kruisteken eraan, een Palestijnse keffiyeh sjaal, een tattoo op de bovenarm met een leeuwtje, een man met een oorbel, een pull van Lonsdale, een regenboog shirt, ’t Pallieterke in de boekentas, een sticker op de brooddoos, een ring of een armband of een stylo met een of ander symbool ….Of het reglement in Denderleeuw dat de hoofddoek achter het loket verbiedt maar wel een “haardoek”  toelaat  “ in de betekenis van een sjaaltje dat het haar bedekt, met knoop achterin de nek; nek en hals vrijlaten “ (sic) .

In Gent is sinds 2007 al 6 keer gestemd in de gemeenteraad over een hoofddoekenverbod. Wordt dus wellicht ook hier vervolgd.