Het woonzorgcentrum De Kouter in Oud Heverlee staat te koop. Althans de commerciële partner, de multinational Clariane, die onder de merknaam Korian een reeks woonzorgcentra in België uitbaat, zet al zijn woonzorgcentra in België en Nederland te koop. Dat zijn  naar eigen zeggen van Clariane/Korian 116 woonzorgcentra in België. Op hun website wordt ook De Kouter daarbij inbegrepen.

De Kouter is weliswaar geen pure eigendom van Korian. De gronden zijn van de gemeente, de gebouwen van de vzw.  Maar Korian kreeg destijds wel alleen de controle over het beheer van het woonzorgcentrum. In de statuten werd toen ingeschreven dat de privé-partner geheel alleen het dagelijks bestuur regelt, de meerderheid kreeg in de beheerraad, en de helft van de mandaten in de Algemene Vergadering waar over de statuten wordt beslist. Daardoor kan de controlemacht van Korian alleen nog worden gewijzigd als Korian daar zelf  mee instemt.  Korian regelde ook in een overeenkomst met de gemeente een jaarlijks geïndexeerde managementsvergoeding van  263 717 euro en een vergoeding van 62 944 euro voor zijn bestuurders.  Ze betaalden niets voor deze controlepositie, wel staan ze mee borg voor de helft van de lening van de vzw die nodig was om te bouwen. De gemeente gaf de gronden in erfpacht aan de vzw.

In 2008  werd dit bedenkelijk samenwerkingsakkoord afgesloten tussen het gemeentebestuur met de toenmalige coalitie van Fusiebelangen en CD&V. Het oorspronkelijk akkoord kwam er met de  schijn-vzw Foyer De Lork uit Geel. Een schijn-vzw die in de praktijk werd gecontroleerd door de Senior Living Group, een commerciële uitbater van woonzorgcentra. Dat soort gebruik (of misbruik)   van het vzw statuut werd destijds door minister Van Deurzen in het Vlaams parlement uitgelegd.  Die Senior Living Group werd later opgekocht door de Franse multinational Korian. En multinational Korian ging in 2022 op in de Europese vennootschap Clariane. Dat is een mastodont, actief in 7 landen, met 67 000 personeelsleden en 800 000 bewoners en patiënten in zijn instellingen.

Die mastodont zit nu in financiële problemen en wil een belangrijk deel verkopen.  In hun jargon deelde de groep dat mee in een persbericht van 14 november.  Ze willen maatregelen nemen om hun financiële situatie te verbeteren: “In particular, it will be accompanied by a reduction in the number of the Group’s geographies. Subject to the implementation of information and consultation procedures with the relevant employee representative bodies, it could involve Clariane’s activities in Belgium and the Netherlands, for which the Group has received expressions of interest, as well as other assets.”

Of in mensentaal, Clariane zet na het verplichte sociaal overleg, al haar woonzorgcentra in België en Nederland te koop . En zegt dat ze daarvoor al aanbiedingen heeft ontvangen. Intussen werd ook de ondernemingsraad geïnformeerd over de geplande verkoop van de Belgische activiteiten. In dat pakket zit ook de controle over de vzw De Kouter. Bij dat soort verkoop is het gebruikelijk dat geselecteerde potentiële kopers in een scherp bewaakte informatie-kamer kunnen neuzen in alle boeken en contracten.  Zonder de mogelijkheid om te kopiëren of te fotograferen. We zijn alvast benieuwd wat daarin zou staan over de marktwaarde die Clariane vraagt voor zijn controlepositie in De Kouter die het destijds gratis kreeg. We verwachten een getal van 7 cijfers.

Discussies in de gemeenteraad

Dezelfde dag als de mededeling kwam het nog tot een discussie in de gemeenteraad. Daar moest een extra vertegenwoordiger van de gemeenteraad worden aangeduid voor de eerstvolgende Algemene Vergadering van vzw De Kouter. En ook vastgelegd welk standpunt die namens de gemeenteraad moest innemen. Naar loffelijke gewoonte laat de meerderheid daarbij ook vaak iemand vanuit de oppositie deelnemen aan die Algemene Vergadering. In dit geval Fien Gilias van PRO OH.

Patrice Lemaitre van Pro OH nam de gelegenheid te baat om in te gaan op de voorgelegde stukken in die Algemene Vergadering. Hij merkte op dat het verlies van 600 000 euro veel slechter was dan de voorbije prognose die op een break-even was uitgekomen. Elke keer blijkt de prognose optimistischer dan de echte cijfers, stelde Patrice Lemaitre. Er moest nu een lening worden opgenomen, en het aantal personeelsleden per bewoner zou worden verminderd naar de “Korian norm”. Ook personeel in opleiding wordt ingeschakeld in de zorg, er wordt gezocht naar buitenlands personeel. Niet bepaald de zorg voor kwaliteit die de gemeente opgeeft als reden om in het woonzorgcentrum te blijven.  Dat Korean de managementsvergoeding van 263 717 per jaar laat vallen was onduidelijk volgens Patrice Lemaitre : is dat tijdelijk uitstel, of gaat het om een definitieve ingreep ? Om die reden zou hun vertegenwoordiger in de algemene vergadering dat punt niet goedkeuren. De gemeente moest in ruil maar bekomen dat ze terug de meerderheid zou krijgen in de bestuurs-organen: het is grond van de gemeente, de gemeente staat voor 9,5 miljoen borg voor de lening,

Mattias Bouckaert (Groen) merkte op dat als de gemeenteraad een vertegenwoordiger aanduidt en het mandaat bepaalt, die vertegenwoordiger moet daar gaan doen wat de gemeenteraad beslist: de voorstellen daar goedkeuren. Hij vergoelijkte het verlies, eigen aan de opstartfase. Dat het woonzorgcentrum het minder goed deed dan voorzien komt door de moeilijkheid om zorgpersoneel te vinden. Hij benadrukte dat de maaatregel om minder personeel per bewoner te voorzien slechts een tijdelijke maaatregel was. In de zomer van 2024 wordt dit opnieuw geëvalueerd. Het effectief opnemen van de lening was al jaren voorzien, merkte Kris De Bruyne (CD&V)  op, dat wordt nu geactiveerd. Patrice Lemaitre bleef erbij dat de gemeente geen gebruik maakte van zijn mogelijkheid om in de algemene vergadering beslissingen te blokkeren, de gemeente heeft een vetorecht maar gebruikt het niet

Mattias Bouckaert repliceerde dat de huidige meerderheid gebonden was door het contract en de afspraken die een vorige coalitie zonder Groen was aangegaan. En geen keuze had dan zich daar aan te houden.

Uiteindelijk werd het voorstel gewijzigd. Niet Fien Gilias, maar Francis Van Biesbroeck van N-VA die zich wel bereid toonde de voorstellen op de algemene vergadering goed te keuren werd aangeduid. Pro OH stemde tegen, de rest keurde de aanstelling van Francis Van Biesbroeck goed.

Problemen met de zorg-inspectie

De voorbije dagen werden drie woonzorgcentra van de Koriangroep (Mechelen, Kortenaken, Putte ) onder verhoogd toezicht geplaatst. De inspectie merkte belangrijke tekorten tegenover de regelgeving inzake zorg voor de ouderen. Binnen de 15 dagen moet de directie laten weten hoe en wanneer ze die tekorten gaan aanpakken, zoniet kan de inspectie strengere maatregelen opleggen.

Minister Crevits liet in de pers al weten dat ze in afwachting van de verkoop van de Korian woonzorgcentra een voorlopige bewindvoerder wil aanstellen die voor de groep het nodige kan doen om de ouderenzorg veilig te stellen tijdens deze herstructurering.