Toen de zusters in 1958 het 60-jarig bestaan van de school vierden, kwamen 5 in Haasrode geboren zusters meevieren. Wie herkent nog een zus of een tante?

nonnen.jpg (16920 bytes)

de zusters van Haasrode

Zijn er nog ‘nonnen’ en ‘paters’ in onze gemeente? Heel wat mensen vragen het zich af, meestal ouderen natuurlijk , want jongeren weten nog nauwelijks wat ‘religieuzen’ zijn!

Achter d’Oechelen ging eens rondkijken en vond er. Ze vallen niet meer op door hun kledij : ‘nonnekes’ zijn niet langer in zware kleren en kap gehuld, paters lopen niet meer rond in zwarte rokken.

Met hoeveel zijn ze in de verschillende gemeenschappen en wat doen ze? De reporters vertellen in een reeks artikelen hun bevindingen. In dit eerste artikel zullen we het hebben over de zusters van de school te Haasrode

“Er zijn er nog, voorwaar, hoe weinig ook, er zijn er nog”, nonnekes te Haasrode. Met z’n drien wonen ze op de hoek van de Dalemstraat en Kerkeveld. We zochten ze op voor een gesprek. Ze zijn respectievelijk 75, 79 en 80 jaar. Zuster Chuffart, in Haasrode en ver daarbuiten als “Chuf” bekend en tevens de oudste van de groep, voerde het woord. Zij is de enige die hier nog les heeft gegeven. Haasrodeschool.jpg (17497 bytes)

De oude gemeenteschool van Haasrode. Het gebouw rechts werd enkele jaren geleden afgebroken.

Zuster Chuffart vertelt : het leven van de zusters was tot in 1975 nauw verbonden met de gemeentelijke meisjesschool te Haasrode. Tot in 1928 was Haasrode een gehucht van Bierbeek en gedurende vele jaren was het niet bepaald het zorgenkind van de gemeente geweest. Sedert 1866 werd in Haasrode les gegeven, zo goed en zo kwaad als het ging in een povere behuizing. Bij het begin van de twintigste eeuw zaten er meer dan honderd leerlingen in een gemengde klas met n onderwijzer. Burgemeester Bosmans van Bierbeek en pastoor Beirinckx van Haasrode, samen met de hoofdinspecteur van onderwijs, wensten een gemeentelijke meisjesschool op te richten.
Hoe komt het dat er zusters bij te pas kwamen in een gemeentelijke school ?

Ja, officieel heette het dat de school aan leken zou worden toe- vertrouwd. Maar in de coulissen was alles zo geregeld dat Haasrode ‘zusterkens’ zou krijgen, Annonciaden van Huldenberg. In het gebouw van de school was trouwens al een woning voor de zusters voorzien. Met drie arriveerden ze in mei 1908, tien jaar later waren ze al met vijf. In diezelfde periode groeide het aantal inwoners van het dorp met honderd aan, de klassen raakten overvol, 148 meisjes in twee lagere klassen, 120 kleuters in de ene klas van de bewaarschool in 1910. Van 1908 tot 1914 hielden de zusters zondagschool voor de meisjes boven de 14 jaar en gaven ze op donderdag-namiddag les in snit en naad.

Waren de zusters in hun opvallende kledij betrokken bij het leven in het dorp of gaven ze alleen maar les ?

Tot 1935 was Moeder Benilda tegelijkertijd onderwijzeres, verpleegster, vroedvrouw, huisarts en raadgeefster van vele moeders ! Heel wat kinderen kwamen met haar hulp ter wereld. Er was geen arts in het dorp. Zij heeft de mensen alhier alles geleerd. En zuster Camillia was de eerste die in Haasrode op het eind van de jaren veertig penicilline-inspuitingen gaf, met name aan Julia die een gesprongen appendicitis had. Heel wat oudere Haasrodenaren hebben beide zusters nog gekend. In 1918-1919 werden onze dorpen fel geteisterd door de Spaanse griep en er waren geen medicijnen tegen. De zusters verzorgden toen de zieken. Tot na 1950 waren ze dikwijls gezinshelpster of verpleegster in de gezinnen. Ik kan er persoonlijk van getuigen, want ik kwam hier als jonge zuster voor de klas te staan in 1947 en ik ben hier nooit meer weg geweest !

Hebben uw huidige medezusters ook zo lang als u te Haasrode les gegeven ? Helemaal niet, ze zijn hier gekomen toen wij de school al hadden verlaten. En ... propos, geen enkele zuster die van Haasrode afkomstig was, heeft hier in de school gestaan. Er zijn in de loop der jaren wel een zestal meisjes uit Haasrode bij de Annonciaden ingetreden, maar ze zijn allemaal overleden.

Hoe vond u het toen u in 1975 moest verhuizen van wat de zusters ooit “ons lief kloosterken” noemden, naar een gewoon huis in Kerkeveld?

Wij vonden dat heel goed. Het deed natuurlijk een beetje pijn dat het mooie gebouw werd afgebroken, maar het was bouwvallig geworden en het was veel te klein. Zelfs onze kapel was al tot klaslokaal omgevormd. Het was bovendien noodzakelijk want wij gingen fungeren als opvanghuis voor gescheiden vrouwen, alleenstaande moeders, mensen met problemen die hulp behoefen en ook nog vreemde studenten. Daarom hebben we vele jaren een tweede woning in de wijk gehuurd.

U zegt “vreemde studenten”...de inwoners van Kerkeveld hebben inderdaad heel wat vreemdelingen bij U aan huis zien komen...

Nonnen_nu.jpg (17633 bytes)

de zusters in hun huis op de hoek van Dalemstraat en Kerkeveld

 

Ja, het waren er die te Louvain-la-Neuve studeerden en er op kot waren. Voor het week-end vonden ze hier een thuis, de zusters ‘deden hun was’...Dat paste bij onze inzet voor ontwikkelingssamenwerking. Hier is bovendien SOS/PG gevestigd, een niet-gouvernementele organisatie die bij ‘Van Mensen voor Mensen’ is aangesloten. Wij hebben zestien partners in verschillende delen van de Derde Wereld. Wij verzorgen hier de editie en verzending aan 2500 geabonneerden van een tweemaandelijks journaaltje dat informatie verschaft over wat er ‘ginder’ gebeurt. Wij bewaren de band met het dorp : vrijwilligers helpen bij SOS/PG en zuster Julia is medewerkster van Ziekenzorg.

De ontmoeting met deze kleine gemeenschap was boeiend : een brok leven uit het verleden, een blik op wat oudere religieuzen nog doen.